Thời hạn bảo hộ quyền tác giả — cách tính chính xác
·
Hai quy tắc cơ bản, một mốc dự phòng 25 năm ít người biết, và quy tắc chấm dứt vào 24 giờ ngày 31/12 khiến mọi phép tính đều làm tròn lên hết năm.
Đây là phần có nhiều thông tin sai lệch nhất trên internet, phần vì quy tắc thực sự phức tạp hơn con số "50 năm" mà ai cũng nhớ.
Quyền nhân thân: vô thời hạn
Quyền đặt tên cho tác phẩm, quyền đứng tên và quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm được bảo hộ vô thời hạn. Chỉ quyền công bố tác phẩm là có thời hạn, và nó được tính chung với nhóm quyền tài sản.
Quyền tài sản: hai quy tắc
Quy tắc 1 — tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng và tác phẩm khuyết danh:
75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên.
Nhưng nếu trong vòng 25 năm kể từ khi tác phẩm được định hình mà vẫn chưa được công bố, thì thời hạn là 100 năm kể từ khi định hình.
Mốc dự phòng 25 năm này rất ít được nhắc tới nhưng lại quyết định kết quả trong những trường hợp tác phẩm nằm trong ngăn kéo lâu năm — di cảo, phim chưa phát hành, kho ảnh tư liệu.
Quy tắc 2 — tất cả các tác phẩm còn lại:
Suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết. Với tác phẩm có đồng tác giả, thời hạn tính từ năm đồng tác giả cuối cùng qua đời.
Riêng tác phẩm khuyết danh: khi thông tin về tác giả được xác định, thời hạn chuyển sang áp dụng quy tắc 2.
Quy tắc làm tròn ai cũng bỏ sót
Thời hạn bảo hộ chấm dứt vào 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn.
Nghĩa là ngày tháng cụ thể trong năm không quan trọng — chỉ có năm mới quan trọng. Tác giả mất ngày 02/01/2000 và tác giả mất ngày 30/12/2000 có tác phẩm hết hạn cùng lúc: 24 giờ ngày 31/12/2050. Tác phẩm thuộc về công chúng từ ngày 01/01/2051.
Bảng ví dụ
| Tình huống | Quy tắc | Hết hạn | Thuộc về công chúng |
|---|---|---|---|
| Tác giả tiểu thuyết mất năm 2000 | Suốt đời + 50 | 31/12/2050 | 01/01/2051 |
| Phim định hình 1999, công bố 2000 | 75 năm từ công bố | 31/12/2075 | 01/01/2076 |
| Ảnh định hình 1990, công bố 2020 (quá 25 năm) | 100 năm từ định hình | 31/12/2090 | 01/01/2091 |
| Ảnh định hình 1990, chưa từng công bố | 100 năm từ định hình | 31/12/2090 | 01/01/2091 |
| Tiểu thuyết hai đồng tác giả, người cuối mất 2010 | Suốt đời + 50 | 31/12/2060 | 01/01/2061 |
Bạn có thể chạy các trường hợp của riêng mình bằng công cụ tính thời hạn bảo hộ.
Ba sai lầm thường gặp
"Tác phẩm cũ hơn 50 năm là hết bản quyền." Sai — với tác phẩm thông thường, 50 năm được tính từ khi tác giả chết, không phải từ khi tác phẩm ra đời. Một cuốn sách xuất bản năm 1960 mà tác giả mất năm 2010 vẫn còn được bảo hộ tới hết năm 2060.
"Tác phẩm đã thuộc về công chúng thì muốn làm gì cũng được." Sai — quyền nhân thân vẫn còn vô thời hạn. Vẫn phải ghi tên tác giả và không được xuyên tạc tác phẩm.
"Ảnh chụp thì luôn áp dụng quy tắc 75 năm." Đúng với tác phẩm nhiếp ảnh theo Điều 27 khoản 2 điểm a, nhưng hãy chú ý mốc dự phòng: nếu chưa từng công bố trong 25 năm kể từ khi định hình thì rơi vào mốc 100 năm.
Quyền liên quan: đều là 50 năm
Ba loại quyền liên quan đều có thời hạn 50 năm nhưng mốc tính khác nhau:
- Cuộc biểu diễn: 50 năm tính từ năm tiếp theo năm cuộc biểu diễn được định hình.
- Bản ghi âm, ghi hình: 50 năm tính từ năm tiếp theo năm công bố; nếu chưa công bố thì tính từ năm tiếp theo năm định hình.
- Chương trình phát sóng: 50 năm tính từ năm tiếp theo năm chương trình được thực hiện.
Cùng quy tắc chấm dứt vào 24 giờ ngày 31/12.
Văn bản được dẫn
- Văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH Luật Sở hữu trí tuệ — Còn hiệu lực