Kiểu dáng công nghiệp

·

Bảo hộ hình dáng, không bảo hộ chức năng. Tối đa 15 năm chứ không phải 20 — con số bị viết sai rất phổ biến.

Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm hoặc bộ phận để lắp ráp thành sản phẩm phức hợp, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này.

Ba điều kiện bảo hộ

Tính mới. Kiểu dáng khác biệt đáng kể với những kiểu dáng đã bị bộc lộ công khai trước ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên. Cũng như sáng chế, việc tự đưa sản phẩm ra thị trường trước khi nộp đơn có thể làm mất tính mới.

Tính sáng tạo. Kiểu dáng không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng.

Khả năng áp dụng công nghiệp. Có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

Ranh giới với sáng chế

Đây là điểm phân biệt quan trọng nhất: kiểu dáng công nghiệp bảo hộ hình dáng, không bảo hộ chức năng kỹ thuật.

Nếu một đặc điểm hình dáng của sản phẩm được quyết định hoàn toàn bởi chức năng kỹ thuật — tức là bắt buộc phải có hình dạng đó thì sản phẩm mới hoạt động được — thì đặc điểm đó không thuộc phạm vi bảo hộ kiểu dáng. Nó thuộc về sáng chế hoặc giải pháp hữu ích.

Ví dụ với một chiếc bình đựng nước: đường cong trang trí trên thân bình là kiểu dáng; cơ cấu nắp chống rò rỉ là sáng chế. Đăng ký kiểu dáng không ngăn được đối thủ dùng cơ cấu nắp của bạn trong một chiếc bình trông khác hẳn.

Những gì không được bảo hộ

Thời hạn — 15 năm, không phải 20

Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp có hiệu lực từ ngày cấp đến hết 5 năm kể từ ngày nộp đơn, có thể gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần 5 năm. Tổng thời hạn tối đa là 15 năm.

Đây là con số bị viết sai rất phổ biến trên internet. Nhiều bài viết ghi "10 năm, gia hạn hai lần mỗi lần 5 năm" — con số 10 năm thực ra là của thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, một đối tượng hoàn toàn khác. Nếu bạn thấy một nguồn ghi thời hạn kiểu dáng là 20 năm, hãy đối chiếu lại với Điều 93 khoản 4.

Chi phí phụ thuộc số phương án và số hình

Phí thẩm định nội dung tính theo từng phương án kiểu dáng (700.000 đồng), phí tra cứu tính theo từng đối tượng (480.000 đồng), và từ hình thứ hai trở đi trong bộ ảnh phải nộp thêm phí công bố 60.000 đồng mỗi hình.

Nghĩa là một bộ hồ sơ chuẩn bị cẩu thả với nhiều phương án trùng lặp và bộ ảnh dư thừa sẽ tốn hơn đáng kể so với một hồ sơ gọn gàng. Ngược lại, bộ ảnh thiếu góc nhìn là lý do phổ biến khiến đơn bị yêu cầu sửa đổi, kéo dài quy trình thêm nhiều tuần.

Ra nước ngoài

Việt Nam gia nhập Thoả ước La Hay (Văn kiện Geneva) từ 30/12/2019, cho phép nộp một đơn quốc tế duy nhất để đăng ký kiểu dáng tại nhiều quốc gia thành viên. Đây là hệ thống tương đương Madrid nhưng dành cho kiểu dáng, và còn khá ít doanh nghiệp Việt Nam khai thác.

Văn bản được dẫn

Nguồn dẫn