Giám định sở hữu trí tuệ — khi nào cần và dùng để làm gì
·
Kết luận giám định về yếu tố xâm phạm là chứng cứ có trọng lượng trong hồ sơ xử lý. Ai được giám định, giám định những gì, và chi phí ra sao.
Giám định sở hữu trí tuệ là việc tổ chức, cá nhân sử dụng kiến thức và nghiệp vụ chuyên môn để đánh giá, kết luận về những vấn đề liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Trong một vụ xử lý xâm phạm, kết luận giám định về yếu tố xâm phạm là loại chứng cứ có trọng lượng — giúp cơ quan xử lý hoặc toà án có cơ sở chuyên môn để kết luận thay vì tự suy đoán.
Giám định những gì
Phạm vi giám định thường gặp gồm:
- Yếu tố xâm phạm — đối tượng bị nghi ngờ có trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với quyền của bạn hay không.
- Phạm vi bảo hộ — quyền của bạn rộng tới đâu, đối tượng bị nghi ngờ có rơi vào phạm vi đó không.
- Giá trị thiệt hại — trong vụ dân sự, để xác định mức bồi thường.
- Các vấn đề kỹ thuật của sáng chế, kiểu dáng, nhãn hiệu.
Ai được giám định
Không phải ai cũng được đưa ra kết luận giám định có giá trị chứng cứ. Cần phân biệt:
- Tổ chức giám định sở hữu trí tuệ được cơ quan nhà nước công nhận đủ điều kiện hoạt động.
- Giám định viên sở hữu trí tuệ — cá nhân có thẻ giám định viên, đủ trình độ chuyên môn và được công nhận.
Khi cần kết luận giám định chính thức, hãy chọn tổ chức hoặc giám định viên nằm trong danh sách được công bố, không phải "ý kiến chuyên gia" tuỳ tiện — hai thứ này có giá trị pháp lý khác hẳn nhau.
Khi nào nên làm giám định
Giám định không cần cho mọi vụ việc. Đáng cân nhắc khi:
- Hành vi xâm phạm không hiển nhiên — ví dụ nhãn hiệu tương tự ở mức "gây nhầm lẫn" chứ không trùng hẳn, hoặc sáng chế bị nghi ngờ tương đương kỹ thuật.
- Bạn chuẩn bị khởi kiện dân sự và cần lượng hoá thiệt hại.
- Cơ quan xử lý yêu cầu kết luận giám định trước khi ra quyết định.
Với hành vi xâm phạm trắng trợn và chứng cứ rõ ràng, có thể không cần giám định — chi phí giám định nên cân với giá trị vụ việc.
Quy trình và chi phí
Bạn gửi yêu cầu giám định tới tổ chức giám định, cung cấp đối tượng cần giám định và các tài liệu liên quan; tổ chức giám định trả kết luận trong thời hạn thoả thuận. Chi phí giám định do các bên thoả thuận với tổ chức giám định và thường do bên yêu cầu tạm ứng — con số cụ thể phụ thuộc đối tượng và phạm vi, cần hỏi trực tiếp tổ chức giám định, không nên đoán.
Giám định trong tổng thể xử lý
Kết luận giám định là một mảnh ghép, không phải phán quyết. Nó giúp củng cố hồ sơ yêu cầu xử phạt hành chính, hồ sơ khởi kiện, hoặc đơn yêu cầu tạm dừng thủ tục hải quan — xem bốn con đường xử lý và đơn yêu cầu xử lý.
Văn bản được dẫn
- Văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH Luật Sở hữu trí tuệ — Còn hiệu lực
- Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan — Còn hiệu lực một phần