Nộp đơn quốc tế — PCT, Madrid và La Hay

·

Ba hệ thống nộp đơn quốc tế giúp giữ chỗ ở nhiều nước bằng một đơn duy nhất. Điều kiện tiên quyết, thời hạn và bẫy của từng hệ thống.

Khi doanh nghiệp bắt đầu bán hàng ra nước ngoài, câu hỏi "đăng ký nhãn hiệu hay sáng chế ở nước nào" nhanh chóng trở thành một bài toán tiền bạc. Nộp đơn riêng lẻ ở từng nước nghĩa là trả phí, thuê đại diện và theo dõi hồ sơ ở từng nơi. Ba hệ thống dưới đây được thiết kế để gộp bài toán đó lại thành một đơn.

Nguyên tắc nền: quyền ưu tiên theo Công ước Paris

Trước khi nói tới ba hệ thống, cần nắm quyền ưu tiên: nộp đơn ở Việt Nam trước, rồi trong 12 tháng (sáng chế) hoặc 6 tháng (nhãn hiệu, kiểu dáng) nộp ở nước khác, thì ngày nộp vẫn được tính theo ngày nộp đơn Việt Nam. Đây là cơ chế chống lại người "cướp" ngày ưu tiên của bạn.

PCT — mua thời gian cho sáng chế

PCT (hiệu lực với Việt Nam từ 10/3/1993) không cấp bằng sáng chế "quốc tế" — nó chỉ kéo dài thời gian để bạn quyết định vào nước nào.

Lộ trình: nộp một đơn quốc tế qua Cục Sở hữu trí tuệ (trên cơ sở đơn Việt Nam hoặc yêu cầu quyền ưu tiên), qua giai đoạn tra cứu và công bố quốc tế, rồi bạn có tới 30–31 tháng kể từ ngày ưu tiên để bước vào giai đoạn quốc gia ở từng nước đã chọn.

Lợi ích thực tế: thêm khoảng hai năm để kiểm chứng thị trường trước khi cam kết chi phí nộp đơn, dịch thuật và đại diện ở từng quốc gia.

Madrid — một đơn nhãn hiệu cho nhiều nước

Hệ thống Madrid (Nghị định thư Madrid hiệu lực từ 11/7/2006) cho phép nộp một đơn quốc tế qua Cục Sở hữu trí tuệ và chỉ định các nước muốn bảo hộ.

Điều kiện tiên quyết quan trọng nhất: bạn phải đã có đơn hoặc đăng ký nhãn hiệu cơ sở tại Việt Nam. Đơn quốc tế Madrid "đứng trên" đăng ký cơ sở đó. Nếu đăng ký cơ sở bị huỷ trong 5 năm đầu, đơn quốc tế cũng bị ảnh hưởng theo — đây gọi là "sự phụ thuộc trung tâm".

La Hay — tương đương Madrid cho kiểu dáng

Thoả ước La Hay (Văn kiện Geneva, hiệu lực từ 30/12/2019) cho phép nộp một đơn quốc tế để đăng ký kiểu dáng công nghiệp ở nhiều nước thành viên. Logic lợi ích giống Madrid, nhưng Việt Nam mới tham gia nên ít doanh nghiệp khai thác.

Ba sai lầm tốn kém

  1. Nghĩ rằng một đơn quốc tế tạo ra quyền toàn cầu. Không. Mỗi nước được chỉ định vẫn thẩm định và cấp (hoặc từ chối) riêng theo pháp luật nước đó. Đơn quốc tế chỉ là thủ tục tập trung.
  2. Bỏ lỡ thời hạn. Thời hạn PCT (30–31 tháng) và quyền ưu tiên Paris (12/6 tháng) là cứng. Quên bước vào giai đoạn quốc gia đồng nghĩa với mất chỗ ở những nước đã chỉ định.
  3. Nộp Madrid mà không có nhãn hiệu cơ sở. Không có đăng ký hoặc đơn cơ sở tại Việt Nam thì không thể nộp đơn quốc tế Madrid.

Nên bắt đầu từ đâu

Nếu bạn mới bán hàng qua sàn thương mại điện tử quốc tế, thứ tự hợp lý: nhãn hiệu trong nước trước (để có cơ sở cho Madrid), rồi cân nhắc Madrid cho các thị trường đã có doanh số. Sáng chế thì cân nhắc PCT ngay khi có giải pháp kỹ thuật đáng bảo hộ, trước khi công bố bất cứ điều gì. Xem thêm chọn thủ tục phù hợp.

Văn bản được dẫn

Nguồn dẫn