# Thu thập chứng cứ trước khi hành động Source: https://luatbanquyen.com/thuc-thi/thu-thap-chung-cu · Cập nhật: 2026-08-17 · Rà soát: 2026-08-17 Việc đầu tiên phải làm không phải là gửi cảnh báo mà là bảo toàn chứng cứ — vì nội dung có thể biến mất trong vài giờ sau khi bên kia biết bạn đã phát hiện. Sai lầm phổ biến nhất khi phát hiện bị xâm phạm là phản ứng ngay lập tức — nhắn tin, bình luận công khai, gửi cảnh báo. Việc đó báo cho bên kia biết rằng bạn đã phát hiện, và trong nhiều trường hợp nội dung vi phạm biến mất trong vài giờ. Bạn giành được một chiến thắng nhỏ và mất toàn bộ chứng cứ cho vụ việc lớn. ## Thứ tự đúng **Bước 1 — Chụp lại toàn bộ hiện trạng.** Ảnh chụp màn hình phải hiển thị được URL đầy đủ, ngày giờ hệ thống và toàn bộ nội dung liên quan. Nếu là video, hãy quay màn hình chứ không chỉ chụp ảnh. Lưu cả trang bằng chức năng in ra PDF để giữ được cấu trúc trang. **Bước 2 — Tải bản sao nội dung vi phạm.** Giữ nguyên tên tệp và siêu dữ liệu nếu có. **Bước 3 — Ghi lại bối cảnh thương mại.** Nội dung có được dùng để bán hàng không, giá bao nhiêu, có bao nhiêu lượt xem, lượt mua. Đây là dữ liệu để tính thiệt hại về sau. **Bước 4 — Lập vi bằng nếu vụ việc có giá trị.** Thừa phát lại lập vi bằng ghi nhận nội dung trên internet tại một thời điểm xác định. Chi phí không lớn so với giá trị của một chứng cứ khó bị bác bỏ. **Bước 5 — Chuẩn bị chứng cứ về quyền của chính bạn.** Đây là phần nhiều người quên: bạn phải chứng minh mình là chủ thể quyền trước khi chứng minh bên kia xâm phạm. ## Chứng minh quyền của bạn Nếu có **Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả** hoặc **văn bằng bảo hộ**, việc này rất đơn giản — đưa ra giấy tờ và nghĩa vụ chứng minh chuyển sang phía bên kia. Đây chính là giá trị thực tế của việc đăng ký. Nếu chưa đăng ký, bạn phải dựng lại quá trình sáng tạo bằng các nguồn có mốc thời gian đáng tin cậy: - Bản gốc tệp với siêu dữ liệu ngày tạo - Lịch sử phiên bản trong công cụ làm việc — lịch sử commit của kho mã nguồn, lịch sử chỉnh sửa của tài liệu đám mây - Email trao đổi với khách hàng, đồng nghiệp trong quá trình làm - Bản nháp, phác thảo, ghi chú - Hợp đồng và biên bản nghiệm thu Điểm chung của những nguồn tốt: chúng có mốc thời gian do bên thứ ba ghi nhận và khó sửa lùi ngày. ## Giám định sở hữu trí tuệ Với vụ việc phức tạp — đặc biệt là tranh chấp nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn hoặc phần mềm — kết luận giám định của tổ chức giám định sở hữu trí tuệ là chứng cứ có trọng lượng. Giám định đưa ra ý kiến chuyên môn về việc có hay không yếu tố xâm phạm. Kết luận này không phải là quyết định của cơ quan có thẩm quyền, nhưng nó là căn cứ quan trọng trong hồ sơ yêu cầu xử lý và trong hồ sơ khởi kiện. ## Những gì không nên làm **Đừng bình luận công khai trước khi có chứng cứ.** Vừa mất chứng cứ vừa có rủi ro pháp lý nếu bạn cáo buộc sai. **Đừng chỉ lưu link.** Link chết là chứng cứ chết. **Đừng chỉnh sửa ảnh chụp màn hình,** kể cả để cắt gọn cho đẹp. Ảnh đã qua chỉnh sửa dễ bị chất vấn về tính xác thực. **Đừng bỏ qua bước chứng minh quyền của mình.** Rất nhiều vụ việc dừng lại ở đây chứ không phải ở khâu chứng minh hành vi xâm phạm. ## Sau khi có chứng cứ Đến lúc này bạn mới nên chọn con đường xử lý. Xem [bốn con đường xử lý xâm phạm](/thuc-thi/bon-bien-phap-xu-ly-xam-pham) để cân nhắc biện pháp dân sự, hành chính, hình sự hay kiểm soát biên giới — và [quy trình gỡ bỏ nội dung số](/thuc-thi/go-bo-noi-dung-so) nếu vi phạm xảy ra trên internet. ## Văn bản được dẫn - [Văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH Luật Sở hữu trí tuệ](/van-ban-phap-luat/67-vbhn-vpqh) — Còn hiệu lực ## Nguồn dẫn - [Quy định về giám định sở hữu trí tuệ và nghĩa vụ chứng minh — Điều 201, Điều 203](https://thuvienphapluat.vn/van-ban/So-huu-tri-tue/Van-ban-hop-nhat-67-VBHN-VPQH-2026-Luat-So-huu-tri-tue-700846.aspx) (67/VBHN-VPQH) - Bài trước: [Gỡ bỏ nội dung vi phạm trên môi trường số](/thuc-thi/go-bo-noi-dung-so) - Bài sau: [Thư cảnh báo xâm phạm — viết thế nào để có hiệu quả](/thuc-thi/thu-canh-bao-xam-pham) --- Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.