# Bốn con đường xử lý hành vi xâm phạm

Source: https://luatbanquyen.com/thuc-thi/bon-bien-phap-xu-ly-xam-pham · Cập nhật: 2026-08-17 · Rà soát: 2026-08-17

Dân sự, hành chính, hình sự và kiểm soát biên giới — mỗi con đường cho một kết quả khác nhau, và chọn sai thì không lấy được thứ bạn cần.

Khi phát hiện hành vi xâm phạm, bạn có bốn con đường. Chúng không loại trừ nhau, nhưng mỗi con đường cho một kết quả khác nhau — và nhiều người thất vọng vì đã chọn con đường không dẫn tới thứ họ thực sự cần.

## 1. Biện pháp dân sự — khi bạn muốn tiền bồi thường

Khởi kiện tại toà án nhân dân. Đây là **con đường duy nhất** để yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Toà án có thể buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi cải chính công khai, thực hiện nghĩa vụ dân sự, bồi thường thiệt hại và tiêu huỷ hoặc phân phối phi thương mại hàng hoá xâm phạm.

Đặc điểm: chậm và tốn kém hơn các con đường khác, đòi hỏi chứng cứ chặt chẽ về cả hành vi lẫn mức thiệt hại. Nhưng nếu thiệt hại của bạn lớn thì đây là lựa chọn duy nhất có ý nghĩa.

**Cập nhật 2026:** Luật số 131/2025/QH15 đã nâng mức bồi thường thiệt hại theo luật định và bổ sung các biện pháp dân sự để xử lý hành vi xâm phạm trên môi trường số, làm con đường này hấp dẫn hơn trước.

## 2. Biện pháp hành chính — khi bạn muốn dừng nhanh

Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính: thanh tra chuyên ngành, quản lý thị trường, công an, uỷ ban nhân dân các cấp tuỳ tình huống.

Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan là **250 triệu đồng với cá nhân** và **500 triệu đồng với tổ chức** theo Nghị định 131/2013/NĐ-CP. Kèm theo có thể áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: buộc tiêu huỷ hàng hoá vi phạm, buộc dỡ bỏ bản sao dưới hình thức điện tử, buộc cải chính công khai.

Đặc điểm: nhanh hơn và rẻ hơn kiện dân sự, nhưng **tiền phạt nộp vào ngân sách nhà nước, không phải cho bạn**. Đây là điểm nhiều người hiểu nhầm. Nếu mục tiêu của bạn là được bồi thường thì biện pháp hành chính không giải quyết được.

## 3. Biện pháp hình sự — khi quy mô đủ lớn

Bộ luật Hình sự có hai tội danh liên quan trực tiếp:

- **Điều 225** — tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan
- **Điều 226** — tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

Cả hai đều đòi hỏi hành vi ở quy mô thương mại và đạt ngưỡng nhất định về giá trị hàng hoá vi phạm hoặc thu lợi bất chính. Pháp nhân thương mại cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đặc điểm: chỉ áp dụng cho những vụ việc nghiêm trọng, thường là sản xuất, buôn bán hàng giả nhãn hiệu quy mô lớn hoặc sao chép lậu có tổ chức.

## 4. Kiểm soát biên giới — khi hàng đi qua hải quan

Chủ thể quyền có thể yêu cầu cơ quan hải quan tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hoá bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đây là công cụ mạnh và ít được khai thác. Nếu bạn có nhãn hiệu đã đăng ký và biết hàng giả đang được nhập khẩu, việc chặn ngay tại cửa khẩu hiệu quả hơn nhiều so với việc đi thu gom hàng đã phân phối ra thị trường.

## Bảng chọn con đường

| Bạn muốn gì | Con đường phù hợp |
|---|---|
| Được bồi thường tiền | Dân sự |
| Buộc dừng ngay lập tức | Hành chính, hoặc yêu cầu gỡ bỏ nội dung |
| Xin lỗi, cải chính công khai | Dân sự |
| Xử lý hàng giả quy mô lớn | Hình sự |
| Chặn hàng nhập khẩu | Kiểm soát biên giới |
| Gỡ nội dung trên internet | Quy trình gỡ bỏ theo Nghị định 17/2023 |

## Trước khi chọn con đường nào

Ba việc nên làm trước:

1. **Thu thập và bảo toàn chứng cứ.** Nội dung có thể biến mất trong vài giờ sau khi bạn gửi cảnh báo. Xem chi tiết tại mục [Thu thập chứng cứ](/thuc-thi/thu-thap-chung-cu).
2. **Cân nhắc giám định sở hữu trí tuệ.** Kết luận giám định về yếu tố xâm phạm là chứng cứ có trọng lượng trong hồ sơ yêu cầu xử lý.
3. **Gửi thư cảnh báo.** Nhiều vụ việc kết thúc ngay ở bước này với chi phí gần bằng không. Thư nên nêu rõ quyền của bạn kèm số văn bằng hoặc giấy chứng nhận, mô tả hành vi xâm phạm, yêu cầu cụ thể và thời hạn phản hồi.

## Văn bản được dẫn

- [Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15](/van-ban-phap-luat/131-2025-qh15) — Còn hiệu lực
- [Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan](/van-ban-phap-luat/131-2013-nd-cp) — Còn hiệu lực một phần

## Nguồn dẫn

- [Nghị định 131/2013/NĐ-CP — xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan](https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=170270) (131/2013/NĐ-CP)
- [Luật số 131/2025/QH15 — nâng mức bồi thường và chế tài trên môi trường số](https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=216511&classid=1&orggroupid=1) (131/2025/QH15)

- Bài sau: [Gỡ bỏ nội dung vi phạm trên môi trường số](/thuc-thi/go-bo-noi-dung-so)

---

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.